صفحه اصلی arrow ساختار سازمانی arrow برنامه استراتژيک
برنامه استراتژيک دانشگاه نسخه مناسب چاپ ارسال به دوست
امتیاز: / 7
بدعالی 
27 شهریور 1389 - 10:02
برنامه  استراتژيک دانشگاهبرنامه استراتژيک دانشگاه

نگاهي به برنامه استراتژيک مرکز علمي کاربردي آسانسور دماوند

مقدمه

تفكر استراتژيك از مهمترين مهارتهاي مديريت در جهان امروز است. اين مهارت شرايط آينده را در نظر مي گيرد و سپس دگرگوني سازي شرايط امروز و آمادگي براي فردا را بررسي مي كند. استراتژي، مسير سازمانها و مؤسسات و واحدهاي داخلي از بزرگترين مؤسسه گرفته تا كوچكترين آن را مورد بحث قرار مي دهد. با توجه به اينكه محيط بيروني همه سازمانها همواره در حال تغيير و دگرگوني است و اين تحولات در دنياي كنوني اجتناب ناپذير است، شناخت و بررسي كليه عوامل محيطي مي تواند در تصميمات و عملكردهاي ما تأثير بسزايي داشته باشد.
امروزه مهمترين كليد موفقيت سازمان ها، مديريت همراه با برنامه ريزي منطقي است. برنامه ريزي استراتژيك با توجه به تغييرت و چالشهاي سريع محيط بيروني سازمانها اهميت روزافزوني پيدا كرده است. در پرتوي برنامه ريزي استراتژيك، جهت گيري آينده سازمان بدرستي تبيين شده و با فراهم كردن زمينه مناسب براي تفكر استراتژيك در مديران، باعث اتخاذ تصميمات بر مبناي توسعه جامع و مستمر و در نهايت بصيرت در نواحي تحت كنترل سازمان و بهبود عملكردها خواهد شد. برنامه ريزي استراتژيك افق هاي دورتري براي سازمان در چارچوب ارزشهاي حاكم بر جامعه ترسيم مي كند و ضمن فراهم كردن چارچوبي براي برنامه ريزي عملياتي و اجرائي سازمان، باعث هماهنگي و پيوستگي اقدامات سازمان خواهد شد.

تاريخچه تدوين برنامه استراتژيك دانشگاه علمي كاربردي دماوند
مديريت محترم دانشگاه به دنبال دستورالعمل وزارتخانه متبوع با عنايت به مسئوليت خطير هدايت و رهبري حوزه ها و زير مجموعه هاي خود با هدف همسويي با اهداف كلان نظام مقدس جمهوري اسلامي كشور، بهبود فرآيند مديريت سازمان، ارتقاء موقعيت همه جانبه دانشگاه و توسعه جامعه تحت پوشش در سطوح مختلف، اقدام به تهيه مقدمات لازم و نهايتاً تدوين برنامه استراتژيك دانشگاه نموده است.
هستة مركزي برنامه استراتژيك دانشگاه در ارديبهشت 1389 در قالب كميته هاي هماهنگي و اجرائي شكل گرفت و اولين كارگاه آموزشي برنامه ريزي استراتژيك در اواخر ارديبهشت ماه 89 براي مديران و رؤساي ادارت حوزه هاي ستادي دانشگاه برگزار گرديد.

وجود سابقه بيش از يك دهه برنامه ريزي عملياتي در بعضي حوزه هاي اين دانشگاه و وجود افراد پيش قراول برنامه ريزي عملياتي در ابعاد گسترده در حوزه هاي مختلف دانشگاه، به روند برنامه ريزي استراتژيك دانشگاه شتاب بيشتري بخشيده و تجارب ارزنده مديران با سابقه دانشگاه در برنامه ريزي عملياتي، انگيزه لازم براي پياده نمودن برنامه ريزي استراتژيك را بعنوان حلقه مفقود شده ارتقاء مستمر كيفيت خدمات و برنامه ريزي عملياتي در ذهن مسئولين القاء مي نمايد. اميد بر اين است كه با تدوين برنامه ريزي استراتژيك و اجراي آن در راستاي ارتقاي كيفيت كليه خدمات دانشگاه گام برداريم. در اين مقدمه سعي بر اين است كه شما را با كليات موضوع و نحوه دستيابي به اهداف آشنا نماييم .

اهداف برنامه ريزي استراتژيك دانشگاه

هدف كلي

-         استقرار نظام منطقي برنامه ريزي در كليه سطوح دانشگاه.

هدف فرعي (اختصاصي)

1-تدوين برنامه استراتژيك 5 سال آينده دانشگاه.

2-تدوين برنامه عملياتي و ساليانه حوزه هاي مختلف دانشگاه

 

از طريق:
   1- توجيه مديران ارشد ستاد دانشگاه به اهميت برنامه ريزي استراتژيك در حوزه هاي مسئوليت خويش و بسترسازي لازم جهت جلب مشاركت همه افراد ذينفع


   2- آموزش مديران و روساي ادارات تابعه.


   3- استقرار نظام پايش و ارزيابي و پيگيري و دادن فيدبك لازم.


   4- گزارش به مقامات سازمان مركزي متبوع و افراد ذينفع.

 

شيوه مورد استفاده جهت تدوين برنامه

 

1- تدوين رسالت، دورنما و ارزشهاي دانشگاه.

2- تحليل استراتژيك محيط با بهره گيري از مدل SWOT .

3- تدوين استراتژيهاي كلي و موضوعات استراتژيك در اولويت دانشگاه بر اساس تحليل محيط.
4- تدوين اهداف استراتژيك بر اساس موضوعات استراتژيك در اولويت دانشگاه.
5- تدوين استراتژيهاي مربوط به هر هدف استراتژيك.


6-تدوين برنامه هاي عملياتي مربوط به هر يك از استراتژيها.


خلاصه مراحل انجام كار

1-مطالعه  ادبيات موضوع

2- بررسي چشم انداز نظام در بخش آموزش عالي و برنامه توسعه پنجم كشور با توجه به منويات مقام معظم رهبري

3-
1-3- تشكيل جلسات با حضور رياست دانشگاه و اعضاي محترم هيئت رئيسه دانشگاه


2-3- تشكيل جلسات در هر حوزه معاونت دانشگاه با حضور معاونت مربوطه و مديران و رؤساي محترم ادارات هر معاونت دانشگاه پيرامون لزوم برنامه ريزي استراتژيك و عملياتي در حوزه دانشگاه وچگونگي پياده نمودن طرح.


3-3- برگزاري كارگاه آموزشي برنامه ريزي استراتژيك براي اعضاي محترم هيئت رئيسه دانشگاه.


4-3- برگزاري كارگاه آموزشي برنامه ريزي استراتژيك براي كلية مديران و رؤساي محترم ادارات دانشگاه
5-3- برگزاري كارگاه آموزشي برنامه ريزي عملياتي پيشرفته براي مديران و رؤساي محترم ادارات و كارشناسان ستادي دانشگاه و مديران كارشناسان تابعه.


4- تشكيل دبيرخانه برنامه ريزي استراتژيك دانشگاه.


5- تهيه و ابلاغ جدول زمان بندي اجراي فعاليتهاي لازم.


6- تهيه و ابلاغ ليستهاي پايش و ارزيابي

7- آموزش فرد مسئول جهت پيگيري دريافت گزارش فعاليتها، ارزيابي گزارشات و دادن فيديك لازم.
8- برنامه ريزي جهت نظارت مستقيم بر استقرار نظام برنامه ريزي عملياتي در سطوح مركزي و محيطي دانشگاه.

1-    مطالعه ادبيات موضوع

اهميت : شناخت ادبيات موضوع شناخت روش ها و راهبرد ها درحوزه مورد بحث

پيشگفتار

با توجه به اينكه بحث برنامه ريزي استراتژيك عمدتا در سازمانها و شركتهاي تجاري مورد استفاده قرار گرفته است براي آشنايي با ادبيات موضوع و همچنين آشنايي با روند برنامه ريزي استراتژيك در دانشگاه ها و موسسات آموزش عالي نياز به اطلاعاتي است كه راه را براي ما هموار تر مي سازد .

تعاریف و مفاهیم

مینتزبرگ (1972 و 1978) استراتژی را الگوی جریانی از اَعمال (stream of actions) تعریف می‌کند. جَک وِلش، رییس پرآوازه شرکت جنرال الکتریک، می‌گوید: "استراتژی تلاشی برای درک وضعیت موجودتان در جهان امروز است (نه اینکه آرزو دارید یا امیدوارید که کجا باشید)، و سپس تعیین اینکه در  آینده‌ای مشخص می‌خواهید کجا باشید." به عبارت دیگر، استراتژی ارزیابی واقعی رسیدن از اینجا به آنجاست. چندلر (1962) جزء اولین افرادی بود که استراتژی را به برنامه ریزی ربط داد. او برنامه ریزی استراتژیک را "تعیین اهداف زیربنایی سازمان و بکارگیری الگوها و روشهای عملیاتی و تخصیص منابع مورد نیاز برای تحقق این اهداف" تعریف می‌کند.

    اَنساف نیز تاثیر بسزایی در توسعه مفهوم استراتژی داشت. کتاب وی تحت عنوان "استراتژی شرکت" (1965) اولین تلاش برای شکل دهی یک روش تحلیلی کلی برای حل تمام مشکلات استراتژیک یک سازمان بود. او در دهه 1970 واژه "مدیریت استراتژیک" را به فرهنگ لغت مدیریت اضافه کرد. او و همکارانش در کتابی تحت عنوان "از برنامه ریزی استراتژیک تا مدیریت استراتژیک"، برنامه ریزی استراتژیک را دارای نقائصی دانست، از جمله اینکه در برنامه ریزی استراتژیک تعبیر رابطه خطی بین سازمان و محیطش ساده انگاری است. در عوض او از واژه مدیریت استراتژیک استفاده کرد و آن را یک فرآیند پیچیده اجتماعیِ پویا جهت انطباق دهی استراتژی با واقعیات سازمان توصیف کرد. گلاک و دیگران (1982)، مدیریت استراتژیک را "یک فرآیند یا سیستم مدیریتی که برنامه ریزی و تصمیم گیری استراتژیک را به مدیریت عملیات روزمره پیوند می‌دهد" تعریف می‌کنند. این فرآیند شامل تعیین اهداف، تحلیل محیط، طراحی استراتژی، ارزیابی استراتژی، اجرای استراتژی و کنترل استراتژی می‌گردد (شِنِدل و هوفر، 1979).